Το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», που ανοίγει στις 15 Ιουνίου 2026, προβλέπει επιδότηση έως και 95% του κόστους εργασιών ανακαίνισης, επισκευής και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης για περισσότερα από 20.000 ακίνητα, με πρόβλεψη επέκτασης του προγράμματος για περισσότερα ακίνητα. Ωστόσο  δεν  εξασφαλίζουν βεβαίωση επιλεξιμότητας και μένουν εκτός προγράμματος χιλιάδες ακίνητα, που εμπίπτουν σε 13 κατηγορίες  περιπτώσεων κατοικιών και ιδιοκτητών, με βάση τα κριτήρια που έχουν καθοριστεί.

Ποσοστά και ύψος επιδότησης

Η επιχορήγηση ανέρχεται σε 80% για τους δικαιούχους της πρώτης εισοδηματικής κατηγορίας και σε 70% για τη δεύτερη. Τα ποσοστά αυτά προσαυξάνονται κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες για κατοικίες σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, για μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνους και πολύτεκνους, καθώς και για άτομα με αναπηρία. Οι προσαυξήσεις είναι σωρευτικές, με ανώτατο ποσοστό επιδότησης το 95% και το 85% αντίστοιχα.

Η επιχορήγηση για τις παρεμβάσεις μπορεί να φθάσει έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο κύριων χώρων, με μέγιστο ποσό τις 36.000 ευρώ για κατοικία 120 τ.μ.

Οι 13 κατηγορίες  περιπτώσεων κατοικιών και ιδιοκτητών, που μένουν εκτός προγράμματος

Η Κοινή Υπουργική Απόφαση  για το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», προβλέπει συγκεκριμένες περιπτώσεις ακινήτων και δικαιούχων που δεν μπορούν να ενταχθούν στη δράση, είτε επειδή δεν πληρούν τα βασικά κριτήρια επιλεξιμότητας είτε επειδή αποκλείονται ρητά από το πρόγραμμα.

Η υπουργική απόφαση περιορίζει τη δράση σε παλαιές κατοικίες που έχουν πραγματική ανάγκη ανακαίνισης και κατευθύνει τους διαθέσιμους πόρους σε νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν στεγαστικές ανάγκες ή μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών για κύρια κατοικία.

1. Κατοικίες που δεν υφίστανται νόμιμα

Δεν είναι επιλέξιμες κατοικίες, οι οποίες δεν διαθέτουν πολεοδομική νομιμότητα ή δεν μπορούν να αποδείξουν τη νομιμότητά τους με οικοδομική άδεια ή άλλο ισοδύναμο νομιμοποιητικό στοιχείο.

♦  Για να ενταχθεί ένα ακίνητο στο πρόγραμμα πρέπει να διαθέτει οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990 ή άλλο αποδεικτικό νομιμότητας, όπως βεβαίωση προ του 1955.

2. Κατοικίες που έχουν κριθεί κατεδαφιστέες

Αποκλείονται όλα τα ακίνητα που έχουν χαρακτηριστεί κατεδαφιστέα, ανεξαρτήτως της κατάστασης ή της χρήσης τους.

♦ Η μη ύπαρξη χαρακτηρισμού κατεδάφισης αποτελεί βασική προϋπόθεση επιλεξιμότητας.

3. Ακίνητα που δεν χρησιμοποιούνται ως κατοικίες

Το πρόγραμμα δεν αφορά επαγγελματικούς χώρους, αποθήκες ή κτίρια άλλης χρήσης.

♦  Το ακίνητο πρέπει να έχει χρήση κατοικίας και να αποτελεί είτε «ανοικτή» είτε «κλειστή» κατοικία σύμφωνα με τους ορισμούς της δράσης.

4. Κατοικίες που έχουν ανεγερθεί μετά το 1990

Η δράση στοχεύει αποκλειστικά στο παλαιό στεγαστικό απόθεμα.

♦ Επιλέξιμες είναι μόνο κατοικίες με οικοδομική άδεια που εκδόθηκε έως τις 31.12.1990 ή με άλλο αντίστοιχο στοιχείο νομιμότητας.

5. Κατοικίες με επιφάνεια άνω των 120 τ.μ.

Ακίνητα με μεγαλύτερη επιφάνεια κύριων χώρων αποκλείονται από τη δράση.

♦ Κατ’ εξαίρεση, για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες επιτρέπεται η ένταξη κατοικιών έως 150 τ.μ., υπό την προϋπόθεση ότι τα επιπλέον 30 τ.μ. δεν λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό του ποσοστού ενίσχυσης και ότι το ακίνητο προορίζεται για ιδιοκατοίκηση.

6. Κατοικίες με ενεργειακή κατηγορία υψηλότερη της Γ

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε κατοικίες που παρουσιάζουν αυξημένες ανάγκες αναβάθμισης.

♦ Επιλέξιμες είναι μόνο κατοικίες που κατατάσσονται βάσει Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) σε κατηγορία Γ ή χαμηλότερη. Όσες ανήκουν στις κατηγορίες Β, Α ή ανώτερες εξαιρούνται.

7. Κατοικίες που είναι δηλωμένες για βραχυχρόνια μίσθωση

Εκτός προγράμματος μένουν τα ακίνητα, που αξιοποιούνται μέσω πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης.

♦ Δεν είναι επιλέξιμες κατοικίες που κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης της ΑΑΔΕ. Δεν προβλέπεται καμία εξαίρεση.

8. Κατοικίες που έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί από αντίστοιχα προγράμματα

Το πρόγραμμα δεν επιτρέπει διπλή χρηματοδότηση για το ίδιο ακίνητο.

♦ Αποκλείονται κατοικίες που έχουν υπαχθεί σε δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας ή ανακαίνισης με ημερομηνία υπαγωγής μετά την 1η Ιανουαρίου 2020. Οι σχετικές δράσεις θα προσδιοριστούν αναλυτικά στον Οδηγό Εφαρμογής.

9. Ιδιοκτήτες χωρίς τα απαιτούμενα εμπράγματα δικαιώματα

Δεν αρκεί η απλή σχέση με το ακίνητο για να υποβληθεί αίτηση.

♦  Για κλειστή κατοικία απαιτείται πλήρης κυριότητα ή επικαρπία σε ποσοστό τουλάχιστον 50%. Για ανοικτή κατοικία απαιτείται εμπράγματο δικαίωμα (πλήρης κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα) και το ακίνητο να αποτελεί την κύρια κατοικία του αιτούντος.

10. Περιπτώσεις ψιλής κυριότητας χωρίς συναίνεση επικαρπωτή

Ακόμη και όταν υπάρχει εμπράγματο δικαίωμα, η αίτηση δεν μπορεί να προχωρήσει σε ορισμένες περιπτώσεις.

♦ Αν ο αιτών διαθέτει μόνο ψιλή κυριότητα σε ανοικτή κατοικία, απαιτείται υποχρεωτικά η συναίνεση του επικαρπωτή.

11. Νοικοκυριά που υπερβαίνουν τα εισοδηματικά όρια

Η δράση απευθύνεται αποκλειστικά σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων.

♦ Δικαίωμα συμμετοχής έχουν μόνο όσοι εντάσσονται στις δύο προβλεπόμενες εισοδηματικές κατηγορίες, με ανώτατα όρια που διαφοροποιούνται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και τον αριθμό των παιδιών.

Τα φυσικά πρόσωπα που δύναται να υποβάλουν αίτηση πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια, που ανα­φέρονται στον πίνακα που ακολουθεί, ανάλογα με την οικογενειακή κατάστασή τους:

		Εισοδηματική κατηγορία Ι	Εισοδηματική κατηγορία ΙΙ
Α/Α		Ανώτατο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα φορολογικού έτους 2025	Ανώτατο ετήσιο φορολογητέο εισόδημα φορολογικού έτους 2025
1	Άγαμος (μονοπρόσωπο νοι­κοκυριό)	18.000€	25.000€
2	Έγγαμος / ΜΣΣ χωρίς παιδιά	25.000€	35.000€
3	Έγγαμος / ΜΣΣ με 1 παιδί	30.000€	40.000€
4	Έγγαμος / ΜΣΣ με 2 παιδιά ή	35.000€	45.000€
5	Μονογονεϊκή με 1 παιδί	28.000€	39.000€
6	Για κάθε επιπλέον παιδί ; (Έγ­γαμος /ΜΣΣ/ Μονογονεϊκη)	+5.000€	+5.000€

12. Πολλαπλές αιτήσεις για την ίδια κατοικία

Δεν επιτρέπεται η πολλαπλή αξιοποίηση της ίδιας κατοικίας από διαφορετικούς δικαιούχους.

♦ Κάθε κατοικία μπορεί να υποβληθεί μία μόνο φορά στη δράση. Παράλληλα, κάθε νοικοκυριό μπορεί να υποβάλει αίτηση μόνο για τον αριθμό κατοικιών που προβλέπει η απόφαση και εφόσον πληρούνται αυτοτελώς όλα τα κριτήρια επιλεξιμότητας.

13. Κλειστές κατοικίες, που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις επανένταξης στην αγορά κατοικίας

Η δράση αποσκοπεί στην αύξηση του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος.

♦ Οι κλειστές κατοικίες που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα πρέπει, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, είτε να ιδιοκατοικηθούν είτε να εκμισθωθούν αποκλειστικά ως κύρια κατοικία. Δεν προβλέπεται αξιοποίησή τους για βραχυχρόνια μίσθωση ή άλλες χρήσεις.

ecopress.gr

ΥΠΕΝ για νέα “Εξοικονομώ” & “Αλλάζω Θέρμανση”: Πότε & πως προχωράνε, ρόλος μηχανικών & παρόχων ενέργειας

Σημαντικές δομικές αλλαγές στον σχεδιασμό των κρατικών επιδοτήσεων για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών αναμένεται να φέρει η ενεργοποίηση του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, από το οποίο σχεδιάζεται να διοχετευθεί 1 δισεκατομμύριο ευρώ προς τον κλάδο της θέρμανσης και της εξοικονόμησης ενέργειας γενικότερα.

Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις που παρείχε η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), Δέσποινα Παληαρούτα, κατά τη γενική συνέλευση της ΕΝΕΕΠΙΘΕ, ο σχεδιασμός του Υπουργείου χωρίζεται σε δύο διακριτούς άξονες με διαφορετική στόχευση και αρχιτεκτονική.

Ο πρώτος άξονας αφορά στη δημιουργία ενός νέου προγράμματος στα πρότυπα του «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης & Θερμοσίφωνα», το οποίο θα επικεντρωθεί αποκλειστικά στην αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας καθώς θερμοσιφώνων με ηλιακούς. Το πρόγραμμα αυτό με τους μέχρι στιγμής σχεδιασμούς στοχεύει σε 200.000 ωφελούμενους, με συγκεκριμένη ποσοτική αναλογία εξοπλισμού: 130.000 αντλίες θερμότητας και 70.000 ηλιακούς θερμοσίφωνες. Η υλοποίηση της συγκεκριμένης δράσης θα πραγματοποιηθεί με ετήσιους κύκλους, με την εκκίνηση να τοποθετείται χρονικά στο πρώτο εξάμηνο του 2027.

Ο δεύτερος άξονας αφορά τη συνέχεια του κλασικού προγράμματος «Εξοικονομώ», το οποίο θα απευθύνεται στοχευμένα σε ευάλωτες οικογένειες για τη συνολική ενεργειακή θωράκιση των κτιρίων τους.

Πώς θα λειτουργήσει το on-bill financing και ποιος ο ρόλος των μηχανικών;

Η είσοδος των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας στα προγράμματα «Εξοικονομώ» αποτελεί τη βασική θεσμική μεταβολή που προωθεί το ΥΠΕΝ. Η εφαρμογή του μηχανισμού on-bill financing (χρηματοδότηση των παρεμβάσεων με αποπληρωμή μέσω των λογαριασμών ρεύματος) βρίσκεται υπό επεξεργασία, με τη Γενική Γραμματέα να δηλώνει ότι όλες οι τεχνικές και ρυθμιστικές λεπτομέρειες θα είναι έτοιμες μέχρι το τέλος του 2026.

Παράλληλα, διευκρινίστηκε ότι το «Εξοικονομώ» θα συνεχίσει να λειτουργεί και με το υφιστάμενο μοντέλο, δηλαδή με απευθείας ανάθεση και εκτέλεση των έργων μέσω των ιδιωτών μηχανικών, χωρίς ωστόσο να δοθούν περαιτέρω λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα συνυπάρχουν οι δύο αυτές διαδικασίες.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η ηγεσία του Υπουργείου δεν έκανε καμία αναφορά στο άμεσο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η αγορά: την ολοκλήρωση των έργων των υφιστάμενων προγραμμάτων «Εξοικονομώ», τα οποία λήγουν στις 30 Ιουνίου λόγω της τυπικής ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης, αφήνοντας προσώρας μετέωρο το τοπίο των παρατάσεων και της χρηματοδότησής τους.

Ποιες είναι οι προκλήσεις εφαρμογής και οι ενστάσεις της αγοράς;

Ο διαχωρισμός των προγραμμάτων και η εμπλοκή των παρόχων ενέργειας φέρνουν στην επιφάνεια μια σειρά από σοβαρές τεχνικές, οικονομικές και λειτουργικές προκλήσεις:

• Κίνδυνος αποκλεισμού των πραγματικά ευάλωτων: Το νέο «Εξοικονομώ» στοχεύει σε νοικοκυριά που πλήττονται από την ενεργειακή φτώχεια. Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος αυτών των πολιτών παρουσιάζει ληξιπρόθεσμες οφειλές και είναι καταχωρισμένο στον «ενεργειακό Τειρεσία». Εάν οι πάροχοι αναλάβουν τη χρηματοδότηση, είναι βέβαιο ότι θα εξαιρέσουν αυτούς τους καταναλωτές λόγω πιστωτικού κινδύνου, ακυρώνοντας τον κοινωνικό χαρακτήρα του προγράμματος.
• Σύγκρουση συμφερόντων των παρόχων: Όπως επισημάνθηκε σε πρόσφατη διευρυμένη σύσκεψη της ΓΣΕΒΕΕ με τη συμμετοχή επτά τεχνικών κλάδων, υφίσταται δομική αντίφαση στο μοντέλο. Εταιρείες των οποίων το κύριο έσοδο προέρχεται από την πώληση ενέργειας, καλούνται να διαχειριστούν έργα που έχουν ως μοναδικό σκοπό τη μείωση της κατανάλωσης αυτής.
• Συγκέντρωση και μονοπώληση της αγοράς: Η ελεύθερη πρόσβαση των 11 παρόχων ενέργειας στο πελατολόγιο λιανικής και η χρήση των δικτύων τους δημιουργεί συνθήκες κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης. Οι μικρομεσαίες τεχνικές επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες κινδυνεύουν να μετατραπούν σε απλούς υπεργολάβους των μεγάλων ομίλων.
• Υποβάθμιση της τεχνικής αυτονομίας και ποιότητας: Η εκτέλεση έργων μεγάλης κλίμακας από παρόχους ενδέχεται να οδηγήσει σε κεντρικές συμφωνίες με συγκεκριμένους προμηθευτές εξοπλισμού (π.χ. μαζικές αγορές συγκεκριμένων τύπων αντλιών θερμότητας). Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα του μηχανικού να επιλέξει την ιδανική τεχνική λύση βάσει των πραγματικών αναγκών του εκάστοτε κτιρίου, με άμεσο αντίκτυπο στην αποδοτικότητα της επένδυσης.

Η ουσία της είδησης

Το ΥΠΕΝ διαχωρίζει τις επιδοτήσεις σε ένα νέο «Εξοικονομώ» για ευάλωτα νοικοκυριά και σε ένα αυτοτελές πρόγραμμα αντικατάστασης 200.000 συστημάτων θέρμανσης και ηλιακών με έναρξη το 2027, με παράλληλη θεσμοθέτηση του on-bill financing μέσω των παρόχων ενέργειας. Ο τεχνικός κλάδος αντιδρά έντονα στην εμπλοκή των προμηθευτών ρεύματος, προειδοποιώντας για στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, υποβάθμιση του τεχνικού έργου και αποκλεισμό των οφειλετών από τις επιδοτήσεις.

b2green.gr