Σε συνέχεια του ρεπορτάζ μας για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στη Σαμοθράκη, η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης – ΔΙΠΕ Έβρου, όπως υποσχέθηκε, έστειλε στο i-samothraki.gr τα στοιχεία που ζητήθηκαν, δείτε το χθεσινό άρθρο για το κλείσιμο του Δημοτικού Σχολείου Λακκώματος, όπου περιλαμβάνεται και το κείμενο των ερωτημάτων. Σήμερα φέρνουμε στο φως τα επίσημα στοιχεία αυτά για την εξέλιξη των μαθητών και των σχολείων στο νησί τα τελευταία χρόνια. Πρώτα όμως, οφείλω να ευχαριστήσω και δημόσια τη ΔΙΠΕ Έβρου και συγκεκριμένα τον δικό μας άνθρωπο, τον κύριο Δημήτρη Ουζούνη.
Τα νούμερα που μας παραχωρήθηκαν είναι αμείλικτα, όμως η προσεκτική ανάγνωσή τους βγάζει στην επιφάνεια αλήθειες που πονάνε για το κοινωνικό και δημογραφικό μαράζι του νησιού μας.
1. Δ.Σ. Λακκώματος: Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος «λουκέτου» και οι ευθύνες
Η φθίνουσα πορεία του Δημοτικού Σχολείου Λακκώματος τα τελευταία έξι σχολικά έτη αποτυπώνεται ως εξής:
- 2020-2021: 17 μαθητές
- 2021-2022: 16 μαθητές
- 2022-2023: 16 μαθητές
- 2023-2024: 14 μαθητές
- 2024-2025: 11 μαθητές
- 2025-2026: 4 μαθητές
Η ουσία πίσω από τα νούμερα: Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, το σχολείο τη χρονιά 2025-2026 λειτούργησε οριακά με μόλις 4 μαθητές, πράγμα που σημαίνει ότι ούτε την επόμενη χρονιά θα έκλεινε νομοτελειακά, αν δεν υπήρχε η τάση φυγής. Όπως πολύ σωστά επισήμανε δημόσια ο πρώην Δήμαρχος Νίκος Γαλατούμος, τα παιδιά της περιοχής θα μπορούσαν να είναι περισσότερα, αν ορισμένοι γονείς δεν επέλεγαν να «λιποτακτήσουν» από το σχολείο του χωριού τους, στέλνοντας από μόνοι τους τα παιδιά τους στην Καμαριώτισσα και αποδυναμώνοντας το Λάκκωμα προτού καν παρέμβει η Πολιτεία.
2. Δραματική μείωση κατά 22,2% από την κορύφωση του 2022
Αν δούμε τη συνολική εικόνα των παιδιών που φοιτούν στα δημοτικά σχολεία ολόκληρης της Σαμοθράκης, η ελεύθερη πτώση τρομάζει.
Με σημείο αναφοράς το σχολικό έτος 2021-2022, όταν ο μαθητικός πληθυσμός έφτασε στο ανώτερο σημείο του με 144 μαθητές, μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια φτάσαμε στους 112 μαθητές (σχολικό έτος 2025-2026).
Το μέγεθος της καθίζησης: Μιλάμε για μια καθαρή μείωση της τάξης του 22,2%. Μέσα σε μια τετραετία χάθηκε σχεδόν το ένα τέταρτο του μαθητικού δυναμικού του νησιού.
Η τραγική ειρωνεία: Ο αριθμός 112 δεν είναι απλά το σύνολο των μαθητών που απέμειναν στα δημοτικά μας. Μοιάζει με μια μακάβρια σύμπτωση, καθώς το 112 είναι ο παγκόσμιος αριθμός για την Έκτακτη Ανάγκη. Και η παιδεία στη Σαμοθράκη εκπέμπει πλέον το πιο ηχηρό “SOS”.
3. Ποιοι κρατάνε ζωντανά τα σχολεία μας;
Πίσω από τον αριθμό «112», κρύβεται μια ακόμη αλήθεια που πρέπει να ειπωθεί καθαρά. Αυτά τα παιδιά δεν προέρχονται αποκλειστικά από μόνιμες, γηγενείς οικογένειες της Σαμοθράκης.
Μεγάλη μερίδα του μαθητικού πληθυσμού αποτελείται από παιδιά στρατιωτικών, αστυνομικών και άλλων δημόσιων υπαλλήλων που υπηρετούν προσωρινά στο νησί. Το κυριότερο, όμως, είναι ότι ένα πολύ σημαντικό ποσοστό είναι παιδιά μεταναστών (κυρίως αλβανικής καταγωγής), οι οικογένειες των οποίων έχουν ενσωματωθεί πλήρως, ζουν και εργάζονται μόνιμα στη Σαμοθράκη εδώ και χρόνια. Χωρίς αυτές τις οικογένειες, η εικόνα των σχολείων μας σήμερα θα ήταν ακόμα πιο ερημική. Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα και πρέπει να λέγεται και να γράφεται έξω από τα δόντια: αντικατοπτρίζει ανάγλυφα το πού βαδίζει ο τόπος μας, ποιοι τον στηρίζουν σήμερα και ποιο θα είναι το αύριο της Σαμοθράκης…
4. Η σύγκριση με τη γενική απογραφή: Τα σχολεία αδειάζουν διπλάσια γρήγορα από το νησί
Η συρρίκνωση των σχολείων δεν είναι απλώς ανάλογη της μείωσης του πληθυσμού, είναι πολύ χειρότερη. Αν συγκρίνουμε τα επίσημα στοιχεία των δύο τελευταίων απογραφών της ΕΛΣΤΑΤ:
- Απογραφή 2011: 2.859 μόνιμοι κάτοικοι
- Απογραφή 2021: 2.596 μόνιμοι κά生κάτοικοι
- Μεταβολή γενικού πληθυσμού: Μείωση κατά -9,2% (263 λιγότεροι κάτοικοι σε μια δεκαετία).
Το κρίσιμο συμπέρασμα: Ενώ ο γενικός πληθυσμός του νησιού μειώθηκε κατά περίπου 9% σε βάθος δεκαετίας, ο μαθητικός πληθυσμός στα δημοτικά μέσα σε μια μόνο τετραετία έκανε βουτιά 22,2%! Αυτό αποδεικνύει ότι η Σαμοθράκη δεν χάνει απλώς κατοίκους, αλλά γερνάει με γεωμετρική πρόοδο, καθώς το νεανικό στοιχείο και οι παραγωγικές ηλικίες που κάνουν οικογένειες τείνουν να εξαφανιστούν.
Ιστορικό λουκέτων: Ένα νησί που μικραίνει
Για την ιστορία, η ΔΙΠΕ Έβρου υπενθυμίζει στην απάντησή της τις σχολικές μονάδες του νησιού που οδηγήθηκαν στο παρελθόν σε κατάργηση:
- 2007: Κατάργηση Δ.Σ. Προφήτη Ηλία (ΦΕΚ 1045)
- 2009: Κατάργηση Δ.Σ. Αλωνίων (ΦΕΚ 1376)
- 2011: Κατάργηση Δ.Σ. Χώρας (ΦΕΚ 440)
Σήμερα, το μοναδικό σχολείο που απομένει να συγκεντρώνει τη συντριπτική πλειοψηφία είναι το Δ.Σ. Καμαριώτισσας, το οποίο για το επόμενο σχολικό έτος θα ανέρχεται στους 110 μαθητές αποτελώντας πλέον τον κεντρικό πυλώνα της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στη Σαμοθράκη.
Δημοτικό Σχολείο Αλωνίων, 1956 (μεταξύ των μαθητών και η μητέρα μου). Μια αυλή γεμάτη παιδιά σε ένα σχολείο που σήμερα δεν υπάρχει πια, θυμίζει σε όλους μας πώς ήταν η Σαμοθράκη και πού βαδίζει σήμερα.
Το Λάκκωμα δυστυχώς προστίθεται στη μαύρη λίστα της σχολικής ερήμωσης. Τα στοιχεία της ΔΙΠΕ Έβρου δεν είναι απλά νούμερα· είναι μια γροθιά στο στομάχι και ένας ύστατος κώδωνας κινδύνου για το μέλλον του τόπου μας.
Γιατί λοιπόν φοβόμαστε “Γαλάζιες Πατρίδες” και “Πράσινα Άλογα” όταν το ίδιο το κράτος είναι ο “σφαγέας” της Περιφέρειας και κυρίως της ακριτικής Ελλάδας;
Στο θέμα του κλεισίματος του Δημοτικού Σχολείου Λακκώματος, αναφέρθηκε και ο Δήμαρχος Σαμοθράκης, κύριος Αθανάσιος Βίτσας, στη σημερινή του συνέντευξη στον STATUS RADIO 94,2. Και αυτός με την σειρά του υποστήριξε πως το σχολείο θα παρέμενε ανοιχτό και την επόμενη σχολική χρονιά, ρίχνοντας την ευθύνη στους γονείς. Μπορείτε να ακούσετε όλα όσα δήλωσε για το θέμα πατώντας πάνω στον παραπάνω σύνδεσμο.
