Πρόσφατα, στη διαβούλευση για τα ιαματικά του νησιού μας, ο ειδικός επιστήμονας Ζήσης Αγγελίδης είπε μια μεγάλη αλήθεια: η ανάπτυξη δεν πρέπει να αφορά μόνο μια «μονάδα» (ένα κτήριο), αλλά ολόκληρη την περιοχή. Σήμερα έμαθα για τα ιαματικά λουτρά στις Θέρμες Ξάνθης, ένα ορεινό χωριό, στον Δήμο Μύκης, στα Πομακοχώρια, ακριβώς στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Μου μίλησε για αυτές φίλος μου που πήγε εκεί τις προηγούμενες μέρες, δεν γνώριζα την ύπαρξη τους. Με τα λεγόμενα του, η σύγκριση με τους γείτονές μας στην Ξάνθη προκαλεί τουλάχιστον μελαγχολία – αν όχι οργή. Τα λόγια του με οδήγησαν να κάνω μία έρευνα.
Το «Θαύμα» των Πομακοχωρίων Στο ορεινό χωριό Θέρμες της Ξάνθης, το ιαματικό νερό δεν είναι «φυλακισμένο» σε ένα δημοτικό κτήριο που περιμένει υπαλλήλους και γραφειοκρατικές εγκρίσεις για να ανοίξει, αν ανοίξει. Εκεί, οι κάτοικοι πήραν την κατάσταση στα χέρια τους. Μέσω προγραμμάτων Leader, μετέτρεψαν τα σπίτια και τους ξενώνες τους σε αυτόνομες μονάδες υγείας.
Το αποτέλεσμα; Σχεδόν κάθε δωμάτιο στις Θέρμες έχει τη δική του «πισίνα» (χαμάμ) με ιαματικό νερό 40-50 βαθμών. Ο τουρίστας πάει εκεί για το πριβέ λουτρό του, κοιμάται στον ξενώνα και τρώει στην ταβέρνα του ιδιοκτήτη, συνήθως.
Πληρότητα 100% μέσα στον χειμώνα, τα Σαββατοκύριακα! Όπως πληροφορήθηκα από από τον φίλο μου, τις καθημερινές η κίνηση είναι ήπια, αλλά τα Σαββατοκύριακα δεν βρίσκεις κρεβάτι ούτε για δείγμα. Μάλιστα πολλοί επισκέπτες είναι Βούλγαροι. Οι άνθρωποι εκεί νίκησαν την εποχικότητα. Δούλεψαν, αξιοποίησαν τα ευρωπαϊκά κονδύλια και σήμερα ζουν από αυτό 12 μήνες τον χρόνο.
Και η Σαμοθράκη; Εμείς εδώ, προικισμένοι με ένα από τα καλύτερα ιαματικά νερά του κόσμου, ακόμα περιμένουμε «σωτήρες». Περιμένουμε πότε και αν θα ανοίξει το Υδροθεραπευτήριο, πότε θα βγει η άδεια, πότε θα αποφασίσει ο Δήμος ή ο όποιος επενδυτής…
Γιατί στη Σαμοθράκη δεν δόθηκε η δυνατότητα στους ιδιώτες των Θέρμων να τραβήξουν δίκτυο και να φέρουν το νερό μέσα στα δωμάτια, όπως έγινε στην Ξάνθη; Γιατί τα δικά μας Leader δεν «έχτισαν» τέτοιες οικογενειακές υποδομές;
Το «Μοντέλο Αγγελίδη» στην πράξη Αυτό που περιέγραψε ο κ. Αγγελίδης ως «περιφερειακή ανάπτυξη», στην Ξάνθη είναι ήδη καθημερινότητα. Η ανάπτυξη ήρθε «από κάτω». Όταν η ασφάλεια της χώρας και η θωράκιση των συνόρων μας (θέμα που θίχτηκε στο προηγούμενο άρθρο) περνάει μέσα από την οικονομική επιβίωση των ακριτών, τότε το παράδειγμα των Θέρμων Ξάνθης είναι ο μόνος δρόμος.
Κύριοι των τοπικών φορέων, πάρτε μαθήματα. Η Σαμοθράκη δεν μπορεί να περιμένει άλλο. Ή θα γίνουμε πρότυπο ανάπτυξης ή θα μείνουμε να κοιτάμε τους απέναντι να ευημερούν ενώ εμείς απλώς… διαβουλευόμαστε.
Είχα ακούσει κάτι παλιότερα, αλλά δεν το έδωσα σημασία. Πολύ καλό και μπράβο τους. Το μπράβο είναι τριπλό, για την ανάπτυξη, για το ότι έγινε στα πομακοχώρια που από μόνα τους είναι υποβαθμισμένα και για το ότι βρίσκονται στα σύνορα.
Όσο για την Σαμοθράκη και τα Θέρμα, δεν είμαι αισιόδοξη ότι θα καταφέρουν να αντιγράψουν τις Θέρμες και όχι μόνο αυτό φοβάμαι ότι θα αργήσουν να δουλέψουν και αυτά που έχουμε. Απέχει χιλιόμετρα από τουριστική νοοτροπία το νησί.